ANA SAYFA    NEY    NEY BAKIMI    NEY METODU    NEY ÇEŞİTLERİ    NEY TAKSİMLERİ    NEYZENLER    MEVLANA    NOTA ARŞİVİ    E-MAIL

 ENGLISH                                                                     NEY DERSLERİ  ( KURS )     KONSERLER                                               TELİF HAKKI    İLETİŞİM

boyunuza uygun olan neyden daha küçük neyleri üflerken ayağınızın altına rahat edeceğiniz yükseklikte bir ayaklık koymanız uygun olur. Bak resim 0016

When you are playing the neys shorter than the one suitable for your height, it is a good idea to place a footstool under your foot./to rest your foot on a foot stool. See picture 0016

Sandalyede otururken elinizi yan tarafa serbest bırakınız. Aşağıdaki 0017 numaralı resimde de gördüğünüz gibi elinizde tatlı bir kıvrım oluşacaktır. Bu kıvrım iki el için de geçerlidir.

While sitting (on the chair) leave your hand loose at your side. As you can also see/as well from the no 0017 picture below, your hand will have a pleasant curved shape. Both hands should curve like this.

Sağ üflüyorsanız sol elinizi sol dizinize, sol üflüyorsanız sağ elinizi sağ dizinize elinizin kıvrımını bozmadan koyunuz. Bak resim 0018

Put your left hand on your left knee if you play right or right hand on your right knee if you play left without altering/undoing-making/changing the curve. See picture 0018

Neyinizi, diğer elinize alıp, dizinizdeki elinizin yüzük parmağı ile neyinizin dügâh perdesini kapatacak şekilde elinizin içine yerleştiriniz. Orta parmağınızla kürdî perdesini, işaret parmağınızla da segâh perdesini, kapatınız. Bak resim 0019

Hold the ney with your other hand and place it in your hand resting on your knee so that the ring finger of your hand on your knee will close the dügâh hole of your ney. Close the kürdî hole with your middle finger and segâh hole with your index finger. See pic. 0019

Dizinizdeki elinizin başparmağı, segâh perdesinin tam arkasındaki noktadan yukarıya doğru 2cm. lik aralık içinde, size rahat gelen bir yerde olmalıdır, serçe parmağınız estetik görünüm açısından diğer parmaklarınıza uygun olarak 0017 numaralı resimdeki duruşunu korumalıdır.

The thumb of your hand on your knee should be somewhere you feel comfortable, in a space of 2cm upwards from the point just behind the segâh hole. Your little finger should keep its shape in picture no 0017 harmonious with your other fingers, for a more pleasant appearance.

Neyinizin dügâh ve segâh perdelerini açınız. Başparmağınıza ve dizinize yaslanmış olan neyinizin sadece orta parmağınızla kürdî perdesi kapalı halde iken, neyiniz rahat bir şekilde durabilmelidir. Bak resim 0020 ve 0020/A. Bu tutuş neyinize destek vereceği için ileride nevâ, nîm hicâz ve çârgâh perdelerini çeşitli pozisyonlarda açıp kapatırken neyinizi, rahat bir şekilde tutmanızda faydası olacaktır.

Open the dügâh and segâh holes of your ney. Your ney, which is resting on your thumb and knee, should remain at ease as only the kürdî hole close with your middle finger. See pictures 0020 and 0020/A. By holding in this way you support your ney so that you can also hold it easily in the future while opening and closing the nevâ, nîm hicâz and çârgâh holes in different positions.

0013 numaralı resimdeki perde yerlerine dikkat ederek ve 0017 numaralı resimdeki elinizin tatlı kıvrımını muhafaza ederek, yukarıdaki elinizin, yüzük parmağı ile çârgâh perdesini, orta parmağı ile nîm hicâz perdesini, işaret parmağı ile nevâ perdesini, başparmağı ile de aşîrân perdelerini kapatınız. Serçe parmağınızın da daha önce bahsettiğim gibi estetik olmasına özen gösteriniz. Aşağıdaki dügâh ve segâh perdelerini de kapatınız. 0021 numaralı resimde görüldüğü gibi elinizin kıvrımlarının estetik görünüp görünmediğini, karşınızda bir sandalyenin üzerine yerleştireceğiniz ayna ile kontrol ediniz.

By paying attention to the places of the pitches/holes in picture no 0013 and keeping the pleasant curve of your hand as in picture no 0017, close the çargah hole with the ring finger, the nîm hicâz hole with the middle finger, the nevâ hole with the index finger, and the aşîrân hole with the thumb of your hand above. Pay attention to your little finger to be in a pleasant form as I mentioned before. Close the dügâh and segâh holes below. Check if the curves of your hands look pleasant as in picture no 0021 from a mirror that you put on another chair in front of you.

Neyinizi üfleyecekmiş gibi ağzınıza götürdüğünüzde, boyunuza uygun bir ney ile üflüyorsanız, vücudunuz rahatsız olmayacaktır.

If you play a ney that is suitable for your height, you will not feel uncomfortable when you take your ney to your lips as if you are going to play it.

Büyük ney üflüyorsanız, Resim no: 0015 deki gibi dizinizi aşağıya doğru rahatlayıncaya kadar indiriniz.

If you play a long ney, lower your knee until you feel comfortable as in picture no 0015.

Küçük ney üflüyorsanız Resim no: 0016 daki gibi ayağınızın altına sizi rahatlatacak yükseklikte bir destek koyunuz.

If you play a short ney, put a support high enough to feel comfortable under your foot as in picture no 0016

İki dizinizin arasındaki açıklık, ortalama birbirinden 15cm. uzaklıkta, yaklaşık 30 derecelik bir açı yapacak şekilde olmalıdır.

The space between your knees should be around 15cm to make an angle of around 30^o.

İki bacağınızın arasındaki açı 30 derece olsun; neyinizi üflerken, sağ üflüyorsanız sağ dizinize, sol üflüyorsanız sol dizinize bakacak şekilde başınızı döndürünüz. Bu durumda neyinizi yaklaşık 30 derecelik bir açı ile üflemiş olacaksınız. Bak resim 0021

The angle between your legs should be 30^o. While playing the ney turn your head so as to look at your right knee if you play right or left knee if you play left. In this position you play the ney with an angle of 30^o. See pic. 0021

Aşîrân perdesini kapattığınız, yukarıdaki elinizin dirseğini, dizinize yaslamamanızı öneriyorum. Daha önceden böyle bir dirsek dayama alışkanlığı kazandıysanız ve mutlaka dirseğinizi dizinize koyma ihtiyacı duyuyorsanız, aşağıdaki 0022 numaralı resimdeki gibi üflerseniz; vücudunuz yamuk duracağı için uzun süreli üflemelerde omurganız rahatsız olacaktır.

I suggest you not to rest your elbow of your hand on top with which you close the Aşîrân hole on your knee. If you have already acquired this habit of resting your elbow and necessarily need to do so; If you play as in picture no. 0022, you may cause pain on your spine after you play for a long time, because your body will remain irregular.

Böyle bir durumda aşağıdaki 0023 numaralı resimdeki gibi ayağınızın altına bir destek koymanız uygun olur.

In such a case it will/would/is good to put a support under your foot as in picture no 0023 below.

Doğru pozisyonları aldıktan sonra, Aşîrân, nîm hicâz ve kürdî perdeleri kapalı kalsın, diğer perdeleri açınız. Yani iki elinizin orta parmakları ve yukarıdaki elinizin başparmağının kapattığı perdelerin dışındaki perdeleri açınız. Bu şekilde 2. devre ılık nefesle üfleyiniz.

After you have the right position, close the Aşîrân, nîm hicâz, and kürdî holes and leave the other holes open. That is, open the holes apart from the holes that you close with your thumb and both of your middle fingers. Blow second degree mild breath like this.

Aşîrân, nîm hicâz ve kürdî perdeleri kapalı, diğer perdeler tam açık ve 2. Devre ılık nefes üfleyerek bulduğunuz bu ses; aşağıda örneklerini dinleyeceğiniz, portenin 4. çizgisindeki RE (NEVÂ) sesidir. Bak resim 0024.

"KIZ NEY" den "NEVÂ" dinle

"MANSUR NEY" den "NEVÂ"  dinle

This sound you get by blowing second degree mild breath when the aşîrân, nîm hicâz, and kürdî holes are closed and the other holes are open is the D (NEVÂ) sound, which is on the fourth line of the staff and some samples of which you can listen to below. See picture 0024.

Listen to "NEVÂ" (D) from "KIZ NEY"

Listen to "NEVÂ" (D)  from "MANSUR NEY"

Dikkat: Yukarıdaki 0024 numaralı resimde sizin perdeleri görebilmeniz için parmaklar abartılı olarak özellikle kaldırılmıştır. Parmaklarınızı böyle çok kaldırırsanız icra esnasında perdeleri açıp kapatırken zaman kaybettiğiniz gibi, çok yukarıdan, perdeyi acele ile kapatmak için gelen parmak, sert bir ses değişimine de sebep olacaktır. Açık perdelerle parmaklarınızın arasındaki mesafe 5 milimetreden az olursa da sesi pestleştirecektir. Bu mesafenin 10 –15 milimetre arasında olması uygundur. Bak resim 0027

Notice: In picture 0024 above, the fingers are deliberately raised too much/exaggeratedly so that you can see the holes. If you raise your fingers too much like this you will lose time when opening and closing the holes during a performance. And a finger such far from the hole will hastily come down to close the hole, so will cause a sharp sound shift. If the distance between the open holes and your fingers is less than 5 millimeters this will lower the sound. This distance should be between 10- 15 millimeters. See picture 0027.

Önceki derslerimizde neyden ses çıkarma çalışmaları bölümünde, neyinizin aşîrân perdesi bantla kapatılmış, önündeki tüm perdeler açık ve 2. Devre ılık nefes üfleyerek bulduğunuz ses de portenin 4. çizgisindeki RE (NEVÂ) sesi idi.

In the previous lessons, in exercises to produce sound, the sound you produced by blowing 2^nd degree mild breath when the aşîrân hole of your ney was taped and all the other holes in the front were open was also the D (NEVA) sound on the fourth line of the staff.

Burada orta parmaklarınızla neye destek vererek neyinizin düşmesini engellemiş olursunuz. Aşağıdaki elinizin orta parmağının kapattığı perde yani kürdî perdesinin kapanması “NEV” sesini etkilemez. Kürdî perdesini açıp kapatarak “NEV” sesinin etkilenmediğini kendiniz de kontrol ediniz.

Here, you will prevent your ney from falling down by supporting it with your middle fingers. Closing the hole that you close with the middle finger of your hand at the bottom, that is the kürdî hole, does not affect the “NEV” sound. By closing and opening the kürdî hole, see yourself, as well, that the “NEV” sound is not affected.

Yukarıdaki elinizin orta parmağının kapattığı perde yani nîm hicâz perdesinin kapanması “NEV” sesini biraz pestleştirir fakat bu pestlik çok az olduğu için neyzen icra esnasında bunu telafi eder. Nîm hicâz perdesini açıp kapatarak “NEV”nın etkilendiğini kendiniz de kontrol ediniz. Neyzenler icra esnasında “NEV”yı bu şekilde kullanmayı, kolaylığı sebebi ile tercih ederler.

Closing the hole that you close with the middle finger of your hand at the top, that is the nîm hicâz hole, will lower the “NEV” sound a bit, but as this lowness is too little, the player will make up for it during a performance. By closing and opening the nîm hicâz hole, see yourself, as well, that the “NEV” sound is affected. Neyzens prefer producing “NEV” in this way, owing to its convenience.

“NEY”de perdeler oluşurken, başpâreye en yakın olan ilk açık perde, sesi verendir. Konuyu açacak olursak; neyinizin aşîrân perdesi kapalı olsun ve öndeki tüm perdeler açık olsun, bu şekilde 2. devre ılık nefes üfleyiniz. Bu durumda başpâreye en yakın açık perde öndeki en yukarıdaki perde olacağı için üflediğiniz ses portenin 4. çizgisindeki RE (NEVÂ) sesidir ve Ney metodu (1) / Resim no:0001 de görüldüğü gibi bu perdenin ismi  NEVÂ perdesidir. Bak resim 0025

The closest open hole to the başpâre gives the sound of ney, i.e. when you blow 2^nd degree mild breath when the aşîrân hole is closed and all the other holes in the front are open, you will produce the D (NEVÂ) sound on the fourth line of the staff, because the top hole is the closest open hole to the başpâre. And this pitch hole is called “NEV” as seen in Ney method (1)/picture no: 0001. see picture 0025

Nevâ'yı bu şekilde üflemek neyi tutmayı zorlaştırdığı için orta parmakla destek verme ihtiyacı duyulur.

As producing the nevâ sound this way makes holding the ney difficult, we need to support it with middle fingers.

Nevâyı etkilemeden destekli üflemek isterseniz; nevâ perdesinden hemen sonraki nîm hicâz perdesini de açık bırakınız. Aşağıdaki 0026 numaralı resimdeki gibi çârgâh perdesi yukarıdaki elinizin yüzük parmağı ile kapalı halde 2. devre ılık nefes üfleyiniz, bu şekilde de çıkan ses, portenin 4. çizgisindeki RE (NEVÂ) sesidir.

If you’d like to play by supporting but without affecting the nevâ sound, open the nîm hicâz hole as well, next to nevâ hole. As in picture 0026 below, blow 2^nd degree mild breath closing the çârgâh hole with the ring finger of your hand at the top. The sound produced in this way is also the D (NEVÂ) sound on the fourth line of the staff.

Ney açılırken, sesi veren perdenin aşağısındaki tüm perdeler açık olarak akortlanır. Sesi veren perde, kendinden bir aşağıdaki perdeden de hava alır. Perdelerin (deliklerin) yerlerinin çok önemli olduğu gibi çapları da çok önemlidir. Örneğin kız ney’de delik çapı 9,8 milimetredir, deliğin çapını 15 milimetre civarında yapsak üflediğimiz perde, kendinden sonraki perde kapatılsa bile etkilenmeyecekti, fakat bu mümkün olmadığı için, üflediğimiz perdenin bir aşağısındaki perdeyi de açık bırakarak 0026 numaralı resimdeki gibi sesin etkilenmesini önleriz.

When a ney is being opened, it is tuned as all the pitches below the pitch that gives the sound open. The pitch that gives the sound draws air through the pitch that is just below it, as well. Not only the places of the pitches (holes), but also their diameters are very important. For instance, the hole-diameter of a kız ney is 9.8 millimeters. If we made this around 15 millimeters, the pitch we blew would not be affected even if the pitch after it was closed. Yet, as this is not possible, we prevent the sound from being affected by opening the pitch just below the one we blow as in picture no.0026.

Daha önceki dersimizde neyinizi mikrofon tutar gibi tutarak Re (nevâ) sesini çalışmıştınız. Şimdi dizinizdeki asıl tutuş pozisyonunda, 0027 numaralı resimde görüldüğü gibi yukarıdaki 3 perdeden nevâ ve nîm hicâz perdeleri açık, çârgâh perdesi kapalı olsun. Çârgâh perdesinin kapatmamızın amacı sadece neye destek verip rahat tutabilmek içindir. 0028 numaralı resimde görüldüğü gibi, aşağıdaki 3 perdeden segâh ve dügâh perdeleri açık, kürdî perdesi kapalı olsun. Kürdî perdesinin kapatmamızın amacı da sadece neye destek verip rahat tutabilmek içindir. Bu şekilde  Re (nevâ) sesini oluşturduktan sonra bu sesi ortalama bir hafta sürekli üfleyerek alıştırma yapınız. Bu çalışmaları yaparken, nefes alın, dudağınıza başpâreyi  koyup nefesiniz bitene kadar re (nevâ) üfleyin, tekrar neyi dudağınızdan çekip nefes alın, ve tekrar koyarak nefesiniz bitene kadar üfleyin. Bu işlemi defalarca tekrarlayınız. Net, berrak ve çok rahat bir nevâ sesi elde ettikten sonra, neyinizi 10-15 kere dudağınızdan çekip geri koyarak nevâ üfleyiniz, her üfleyişinizde sesi hiç aramadan, üfler üflemez anında nevâyı çıkarabiliyorsanız, artık diğer perdeleri de öğrenebiliriz.

In the previous lesson you practiced nevâ sound by holding your ney as if it was a microphone. Now during the main holding position, open the nevâ and nîm hicâz holes and close the çârgâh hole among the 3 holes at the top as in picture no. 0027. The aim in closing the çârgâh hole is just supporting the ney and holding it easily. As seen in picture no. 0028, open the segâh and dügâh holes and close the kürdî hole among the 3 holes at the bottom. The aim in closing the kürdî hole is also only supporting the ney and holding it easily. After producing the D (nevâ) sound in this way, exercise for about one week by playing this sound continuously. When you are able to make the R (nevâ) sound, exercise by playing this sound continuously for about one week. During these exercises, inhale, place the başpâre on your lips and play the R (nevâ) sound until you run out of breath, then take the Ney away from your lips and inhale again, and put it back and play until you run out of breath. Repeat this again and again. After you are able to play a clear R (nevâ) sound easily, play it by putting the Ney on your lips and taking it back 10-15 times. If you can play the R (nevâ) sound instantly every time you blow, without seeking the sound, now you can learn the other pitches, too.

Önemlidir: Tabiidir ki bir an önce diğer perdeleri de üfleyerek eser icra etmek isteyeceksiniz. Fakat bunu hiç tavsiye etmiyorum. Önemli olan: nevâ’yı çalışırken, sürekli ayna karşısında üfleyerek, oturuşunuzu, vücudunuzun eğik olup olmadığını, yüzünüzün neyinizle yapacağı 30 derecelik açıyı, parmaklarınızın duruşunu, dizlerinizin açıklığını ve yukarıda teferruatlıca anlattığım tüm pozisyonları, beyninizin ezberlemesidir.

Important: It is natural that you wish to learn the other pitches as soon as possible and perform a piece. However I do not recommend it at all. What important is to make your brain memorize your posture, the way you sit, the 30^o angle between your face and the ney, the form of your fingers, the space between your knees and all the positions that I explained in detail above by playing in front of a mirror while exercising the nevâ sound.

Daha önce de söylediğim gibi ilk üç ayda kazandığınız iyi ve kötü alışkanlıkları bir daha ömür boyu değiştiremeyeceksiniz veya değiştirmek istediğinizde, üç ay çalışarak kazanabileceğiniz doğru pozisyonlar için üç yıl uğraşmanız gerekebilir.

As I mentioned before, you will not change the good and bad habits you acquired during the first three months through your life. Or you may need to work for three years for the proper positions that you could have acquired in the first three months, when you want to change these habits.